Eski ve Yeni Ölçü Aletleri Resimli Karşılaştırma

Sponsor Bağlantılar


Konu Özeti:Eski ve Yeni Ölçü Aletleri Resimli Karşılaştırma, Konu ile alakalı etiketler: eski ve yeni ölçme araçları, eski ölçü aletleri, endaze, arsin, eski ve yeni ölçü aletleri, eski uzunluk ölçüleri, , endaze..

Konu ile alakalı etiketler: eski ve yeni ölçme araçları, eski ölçü aletleri, endaze, arsin, eski ve yeni ölçü aletleri, eski uzunluk ölçüleri, , endaze ölçü birimi, eski olcum aletleri, eski saat, dirhem ölçü aleti, arşın ölçü, arsın nedır, arpa ölçü aleti, çarşı arşını, arşın resmi, zaman ölçme araçları, arşın ölçü aleti, çeki ölçü aleti, eski ve yeni ölçme aletleri, yeni ölçü aletleri, endaze ölçü aleti, eski ve yeni ölçme araçlarını karşılaştırma, eskiden kullanılan ölçü birimleri, eski ölçü aletleri okka, 

 

Eski  ve Yeni aracların resim ve isimleri ile gösterilmesi

Eski öçü aletleri şunlardır;
• Arpa
• Bakray
• Batman
• Buğday
• Çeki
• Denk
• Dirhem
• Dirhemi şer’i
• Dünük
• Fitil
• Habbe
• Hardal Tanesi
• Kantar
• Kırat
• Kıyye
• Kıtmir
• Ludre
• Misgal (Miskal)
• Nakir
• Okka
• Pirinç
• Tonilato
• Zerre

ESKİ UZUNLUK ÖLÇÜLERİ

Çarşı arşını
Daha çok çarşı ve pazarda kullanılırdı Metre hesabıyla çarşı arşını 68 cm’dir

Bina ve mimar arşını
75Eski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması8 cm’dir Bu arşının uzunluğunda zamanla değişiklikler oldu Üçüncü Selim Han abanoz ağacından bir mimar arşını yaptırdı Bunun ölçü olarak kullanılmasını istedi ve kütüphaneye kaldırttı Bunun bir tarafı 24 parmağa ve her parmak 10 hat’ta bölündü Böylelikle bu bölümle basımevinde kullanılan punto büyüklükleri de alınabilecekti Diğer tarafı sadece 20 eşit parçaya bölündü Değerli kumaşları bilhassa ipekleri ölçmede endaze kullanılırdı (endaze 65Eski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması25 cm’dir)
Türkiye’de 26 Mart 1931 tarih ve 1782 sayılı kanunlaEski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması arşın ölçü birimi kaldırılıpEski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması yerine metre sistemi kabul edildi 1933′ten sonra da arşının bütün çeşitleri tamamen ortadan kaldırılıp metre sistemine geçildi
Zirai mimariEski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması arşın ve endaze ölçü birimlerinin ast ve üst katları aşağıda gösterilmiştir

ENDAZE
1 endaze = 8 rubu
1 rubu = 2 kirah
ÇARŞI ARŞINI
1 çarşı arşını = 8 rubu

ZİRAİ
1 merhale = 2 berid
1 berid (menzil) = 4 fersah
1 fersah = 3 mil
1 mil = 2500 zirai
1 kulaç = 2Eski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması5 zirai

PARMAK
1 parmak = 12 hat
1 hat = 12 nokta

GÜNÜMÜZ ÖLÇÜSÜ METREYE GÖRE KIYASLAMA
” 1 parmak = 12 hat = 0Eski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması03157 m
” 1 hat = 12 nokta = 0Eski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması00263 m
” 1 nokta = 0Eski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması00022 m
” 1 kulaç = 2Eski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması5 zirai =1Eski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması895 m (ip boyuEski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması su derinliğiEski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması kuyu derinliği vb için)
” 1 kara mili = 2500 zirai = 1895 m (kara yolculuğundaki mesafeler için)
” 1 fersah = 3 mil = 7500 zirai = 5685 m
” 1 berid (menzil) = 4 fersah = 12 mil = 30900 arşın = 22740 m
” 1 merhale = 2 berid = 45080 m
” 1 çarşı arşını = 8 rubu (urup) = 0Eski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması680 m (kumaş için)
” 1 rubu = 2 kirah = 0Eski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması085 m
” 1 kirah = 0Eski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması0425 m
” 1 endaze = 8 rubu (urup) = 0Eski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması650 m
(artan ipekli fiyatlarına karşılık konulan ölçü birimi)

ESKİ AĞIRLIK ÖLÇÜLERİ

Ağırlık ölçü birimi de uzunluk ölçü birimi gibi farklılıklar gösteriyordu Şimdi kullanılan ağırlık birimi kilogram olup 0 derecede bir desimetreküp suyun ağırlığı olarak tanımlanmış ve Uluslararası Ölçü ve Ağırlık Birliğinden Türkiye’ye bir örnek verilmiştir1874 yılı iridyumlu platin alaşımından 1928/29 da yapılmış olan 42 nolu Türkiye milli kilogram prototipinin kullanılmasında gösterilen dikkatsizlik ve özensizlikten dolayı bozulduğunun anlaşılması üzerine 1953 yılında yapılan 54 numaralı prototipi ile değiştirilmiştir

OKKA
1 tonilato = 4 çeki
1 çeki = 4 kantar
1 kantar = 44 okka(kıyye)
1 batman = 6 okka(kıyye)
1 okka(kıyye) = 400 dirhem

DİRHEM

Osmanlı Döneminde kullanılan 1 dirhem
1 dirhem = 4 dönük
1 dönük = 4 kırat
1 kırat = 4 bakray
1 bakray = 4 fitil
1 fitil = 2 nekir
1 nekir = 2 kıtmir
1 kıtmir = 2 zerre

GÜNÜMÜZ ÖLÇÜSÜ KİLOGRAMA GÖRE KIYASLAMA
” 1 okka (kıyye) = 400 dirhem = 1282Eski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması945 gr (1280 gr)
” 1 batman = 6 kıyye = 7Eski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması544 kg
” 1 kantar = 44 kıyye = 100 ludre = 56Eski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması320 kg
” 1 çeki = 4 kantar = 176 kıyye = 225Eski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması798 kg
” 1 tonilato = 1000 kg = 4 çeki + 1 kantar + 37Eski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması4 okka
” 1 tonilato = 17 kantar + 31 okka + 183 dirhem
” 1 miskal = 1Eski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması5 dirhem = 4Eski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması8 gr
” 1 dirhem = 4 dünük = 3Eski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması2 gr
” 1 dünük = 4 kırat
” 1 kırat = 4 bakray = 1/24 misgal
” 1 bakray = 4 fitil
” 1 fitil = 2 nekir
” 1 nekir = 2 kıtmir
” 1 kıtmir = 2 zerre

ESKİ ALAN ÖLÇÜLERİ

” 1 arşın (zirai) ²= 0Eski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması57417 m²= 4 ayak²
” 1 dönüm (yeni) = 2500 m²
” 1 dönüm (büyük) = 2720 m²
” 1 dönüm (atik) = 4 evlek = 1600 zirai² = 918Eski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması672 m² (bir kenarı 40 arşın (zirai) olan kare)
” 1 atik evlek = 400 arşın²= 229Eski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması668 m²
” 1 yeni evlek = 100 m²
” 1 cerip = 3600 zirai²= 2067Eski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması012 m²
” 1 ayak² = 144 parmak²= 0Eski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması14354 m²
” 1 parmak² = 144 hat²= 0Eski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması00099751 m²
” 1 hat² = 144 nokta²= 0Eski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması000006927 m² ” 1 çarşı arşın² = 0Eski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması46240 m²
” 1 urup² = 0Eski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması007225 m²
” 1 kirah² = 0Eski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması0018062 m²
” 1 endaze² = 0Eski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması422500 m²
” 1 urup² = 0Eski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması0066015 m²

ESKİ ZAMAN ÖLÇÜLERİ

Alaturka Saat
Hicri Takvim
Cumhuriyetten önceEski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması yurdumuzda kullanılan ölçüler uygar ülkelerin kullandığı ölçülerden farklıydı Metre yerineEski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması arşın denilen bir uzunluk aleti kullanıyordu ve ayrıca alaturka saat kullanıyordu Bu saate göre 6′da öğle 12′de akşam oluyordu
Dünya ülkelerinin çoğu miladi takvim kullanırkenEski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması biz hicri takvim kullanıyorduk Bu yüzden takvim birliği sağlanamıyordu Ağırlık ölçüsü olarak okkaEski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması batmanEski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması dirhem denilen ölçü birimi kullanıyordu Bütün bunlar dünyaya ayak uydurmamızı engelliyordu TBMM hazırladığı bir kanunla eski ölçü birimleri değiştirirdi Bugün kullandığımız metreEski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması kilogramEski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması takvimEski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması saat gibi ölçü araçları kabul edildi

ESKİ SIVI ÖLÇÜLERİ

Su kaynağının debisinin ölçülmesinde birim olarak “lüle” kullanılmıştır 1 lüle yaklaşık olarak 26 mm çapında bir borudur ve dakikada 36 litre su akıtır Günlük yaklaşık 52 m3 su olarak kabul edilir Şehir içinde yer alan su taksim istasyonlarında bulunan dağıtım sandıklarında kullanılan boruların günlük debisi ise dağıtım yapılan bölgenin ihtiyacına göre ayarlanmıştır ve aşağıdaki gibidir

1 Hilal 0Eski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması5625 lt/Dak (Günde-0Eski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması81 m3)
1 Çuvaldız 1Eski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması125 lt/Dak (Günde-1Eski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması62 m3)
1 Masura 4Eski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması5 lt/Dak (Günde-6Eski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması48 m3)
1 Kamış 9 lt/Dak (Günde-12Eski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması96 m3)
1 Lüle 36 lt/Dak (Günde- 51Eski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması84 m3 ~ 52 m3)

Kantar AğırlığıEski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması 1911 tarihli İçi kurşun doldurulmuş pirinç

Tarihöncesi dönemlerde yaygın olarak kullanılan hayvanEski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması özellikle de uyuyan ördek biçimindeki ağırlıklarEski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması değişik büyüklüklerdedir ve geriye dönük başlarıEski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması kabartma ve kazıma tekniğiyle biçimlendirilmiştir Hematitin yanısıra beyaz ve krem rengi kaya kristalinden yapılmış örneklere de rastlanır İÖ 2000-1000 yıllarına tarihlendirilen bu ağırlıkların alt bölümlerinde sahibinin kimliğini belirttiği düşünülenEski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması oyularak işlenmiş kompozisyonlar görülür Anadolu’nun diğer merkezlerinde de örnekleri görülen bu ağırlıklarEski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması Önasya ülkelerinde o dönemde geçerli olan minaEski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması şekel gibi ağırlık birimlerinin karşılığı olarak üretilmiş olmalıdır Kurşun ve taş ağırlıkların kefeli tartı aletlerindeEski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması yani terazilerde kullanılmış olduğuEski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması gerek araştırmalarda ele geçen tunç kefe örneklerinden gerekse İÖ 1900′lere tarihlenen eski Babil üslubu bir silindir mühür baskısından anlaşılmaktadır Eski Asur Ticaret Kolonileri çağında ayrıcaEski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması değişim aracı olarakEski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması tartılarak satılan gümüş külçelerin ya da işaretli çubukların da kullanıldığı bilinmektedir

Kantar ağırlığı
Aelia Eudocia Bizans dönemi Pirinç içine kurşun doldurulmuş

Kalkolitik Çağ sonlarında Anadolu’da yoğun olarak metal kullanılmaya başlamasıEski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması bölgede ticari ilişkilerin geliştiğini göstermekteEski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması okunan ticaret belgelerinden Anadolu’da Mezopotamya kökenli ağırlık birimlerinin kullanıldıkları anlaşılmaktadır Anadolu’da Asur Kolonileri Çağı öncesinde ölçü ve tartıyla aygıtlarının varlığı kesin olarak bilinmemekteEski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması ancak ele geçen bazı ölçekli değerli metal buluntularınEski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması ölçü ya da değiş-tokuş birimleri olarak kullanıldığı sanılmaktadır Örneğin Troya’da ele geçen küçük altın külçeleri ve özellikle ölçekli çubuklarEski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması ölçüye dayalı bir ticaretin açık kanıtları olarak kabul edilebilir Hititler deEski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılmasıbaşka Önasya kavimleri gibiEski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması değişim aracı olarak demirEski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması bronz çubuklar ya da gümüş külçeler kullanmışlardır Bu belirli ağırlık ve boyutlardaki halka ya da çubuk biçimi gümüş külçelerin yanısıraEski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması önceki dönemlerde olduğu gibi hematit ağırlıklarınEski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılmasıağırlık birimi olarak da Babil kökenli şekel ve mina’nın kullanılması sürdürülmüştür

Bronz mina

Antik Yunan Çağında Atina çevresinde uygulanan Solon yasalarınınEski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması Anadolu’da da geçerli olduğu düşünülmektedir Büyük yasa koyucusu SolonEski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması ağırlık birimi ‘talent’i (Yunancası: talanton) para birimi talentden üç mina daha ağır yaparakEski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması aradaki farkı ağırlık talentinin birimlerine paylaştırmıştır Bu birim stater’dir (873Eski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması2 gram) ve eski sikkeye yani ‘didrahmi’ye denk sayılacak bir ağırlık birimidir; ayrıca askatları vardır

Yunanlılar ağırlık birimi olarak genelde talanton ve mna kullanıyorlardıEski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması ama bunların ağırlığı her yerde aynı değildi Örneğin Solon’dan sonra Atina’da alışverişte kullanılan talent 36Eski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması39 kilogramdı Para birimi olarak ağırlığı ise 25Eski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması92 kilogramdı Talanton’un altmışta biri de mna’ydı (436Eski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması60 gram) Eski Yunanlıların kullandığı başlıca sıvı hacim ölçüleriEski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması katule (0Eski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması27 litre) ve amphora’dır (19Eski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması44 litre) Katı maddeler için hacim ölçüsü olarak da khoniks (1Eski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması08 litre) ve medimnos (51Eski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması84 litre) kullanılmıştır

“Tarihin Babası” olarak anılan Halikarnassos’lu Herodotos’un ünlü Tarih’indeEski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması Antik Yunan çağında Anadolu’da kullanılan uzunluk ölçülerinin hemen hepsini buluruz:

Ayak: 0Eski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması296 metre
Parmak: ayağın on altıda biriEski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması 0Eski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması0185 metre
Dirsek: birbuçuk ayakEski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması 0Eski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması444metre
Kulaç: 6 ayak ya da 4 dirsekEski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması 1Eski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması776 metre
Plethron: 100 ayak
Stadion: 600 ayak; Atina stadion’u 77Eski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması6 metredir
Palma: 4 Palma 1 ayakEski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması 6 Palma 1 dirsektir
Skenes: (Mısır ölçüsü) 60 stadion’a eşittir; yani 1 skenes 10 kilometreEski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması 656 metredir
Parasang: (İran ölçüsü) 30 stadion’a eşittirEski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması yani 5 kilometreEski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması 328 metredir

Roma-Bizans Kantarları ve Terazileri

Tartı aygıtı olarakEski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması antik dönemde terazi (libra)Eski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması Roma ve Bizans dönemlerinde terazi ve kantar (statera) birlikte kullanılmıştır KantarEski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması kare kesitli bir kantar koluEski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması kol üstünde hareket edebilen bir topuz ve tartılacak nesnenin asıldığı kancalardan oluşur Kantar kolunun üç yüzüEski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması belirli bir ölçü sistemine göre çentiklerle eşit bölümlere ayrılmış ve böylece hafifEski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması orta ve çok ağır olmak üzere üç tür yük de aynı terazi ile tartılabilmiştir

Terazi iseEski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması eksende dikey durması gereken bir kolu olan yatay bir çubuğun iki ucunaEski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması eşit uzunlukta ipek ipliklerle asılı iki küçük kefeden oluşur Daha çok değerli madenlerinEski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması sikke gibi hafif malzemelerin tartılmasında kullanılmıştır

Müze ve özel koleksiyonlardaki örneklerdenEski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması Roma ve Bizans dönemlerinden yakın dönemlere (günümüzden yaklaşık yirmi yıl öncesine) dek kullanılan kantarınEski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması uygarlıklar boyunca ufak değişimlerle uğradığı anlaşılmaktadır Örneğin Roma ve Bizans ta kantarın üç çengeli varkenEski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması Selçuklu ve Osmanlılarda ikiye indirilmiştir Teraziyse günümüze kadar hiç değişmeden gelmiştir ve bugün de aynı biçimde kullanılmaktadır

Bizans Kantar Ağırlıkları

Tartı aletlerinde olduğu gibi ağırlıklarda da karşımıza iki tip çıkar: kantarla kullanılan büst biçimli ağırlıklar ve terazi kefesinde kullanılan düz ağırlıklar Günümüze ulaşan ve 5-7 yüzyıllar arasına tarihlenen çok sayıda ağırlığın ilk örnekleri Roma döneminde üretilmiştir Çokgen prizmaEski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması büst veya küçük heykel biçiminde ve çeşitli boyutta ağırlıkları olan bronz kantarlarEski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması kolay taşınabilir olmaları nedeniyle pek çok ülkedeEski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması tüccar ve satıcılar tarafından tercih edilmiştir Balmumu eritme yöntemiyle bronzdan dökülen ağırlıkların içi istenilen ölçüde kurşunla doldurulur ve bir kancayla kantar koluna asılırdı

Ağırlıklarda kullanılan figürlerEski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması çoğunlukla imparatorEski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması imparatoriçe ya da tanrıça Athena (Minerva) büstleridir Erken Bizans dönemindeEski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması daha çok imparator veya tanrıça Athena figürleri kullanılırkenEski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması 5yüzyılın ikinci çeyreğinde imparatoriçe büstleri yaygın hale gelmiştir İmparator ve imparatoriçeEski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması tanrı ve tanrıça figürlerinin kantar ağırlığı olarak yeğlenmesinin nedeniEski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılmasıbunların satıcılar için doğruluğu ve dürüstlüğüEski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması alıcılar için de güvenilirliği simgelemeleridir
Eski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması
Eski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması

Eski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması
Eski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması

Anadolu motifli 200 dirhemlik ağırlık Selçuklu dönemi

Eski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması

Büyük olasılıkla Akdeniz coğrafyasında aynı bölge ticaretinin içinde olan Araplar daEski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması SasaniEski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması Roma ve Bizanslıların kullandığı ölçü birimlerini kullanıyorlardı; ancak İslamiyetin doğuşundan sonra kendi kurallarını koymuşlar ve eski ölçü birimlerini kullanarak yeni bir sistem kurmuşlardır

İslamiyetin ilk dönemlerinden günümüze cam ağırlıklar ve paraya ölçü oluşturan cam ‘sence’ler kalmıştır (Sence’lerEski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması değerli madenden basılan sikkeye ölçü oluşturmak amacıyla yapılmış ağırlık ölçüleridir) Rıtl adı verilen bazı cam ağırlıklar (bu sözcükEski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılmasıİtalyan ölçü birimi “rotolo”dan türemiştir) EmeviEski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması AbbasiEski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması EyyubiEski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması Fatımi dönemlerinde kullanılmıştır Günümüze tam olarak ulaşmış bir parça bulunmadığından tam ağırlığı saptanamamıştır ; ancak elde bulunan parçalardan çapının 110 mm kadar olduğu anlaşılmaktadır Abbasi döneminden kalma 842-847 tarihli çifte rıtl denen ağırlık sa 75979 gramdır

Roma ve Bizans’ta kullanılmış olduğunu anlaşılan cam sencelerEski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması Araplar tarafından gümüş sikkelerin ağırlıklarının saptanmasında kullanılmıştır Yapılan araştırmalarEski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması Bizans sencelerin Bizans dinarı solidus ile aynı ağırlıkta olduğunu ve 68 habbeye (4Eski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması406 gram)Eski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması Araplardaki dirhemin ise 66 habbeye (4Eski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması276 grama) karşılık geldiğini göstermektedir

İslamî senceler zamanla gelişerek klasik biçimlerine kavuşmuştur Kimilerinin üstünde halifeEski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması valiEski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması imam ya da şurta adlarıyla Aslahü Eski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması Ekremehü Eski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması Emta’ Lehü gibi Arapça yazılar ve Kuran’dan ibareler yer alır Genelde sadece tek yüzüne damga vurulan sencelerin iki yüzünün de damgalanmasına Abbasiler döneminde başlanmıştır; bu dönemde sikkenin bir yüzüne kelime-i tevhidEski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması diğerine halifeEski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması valiEski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması imamEski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması şurtaEski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması vb adları basılırdı Sencelerdeki renklerEski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması üretim sırasında katılan hammaddeye göre değişiklik göstermiş; mavi renkteki senceler krom oksittenEski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması kehribar rengi kükürt ve karbondanEski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması koyu mavi senceler ise manganezden elde edilmiştir

Şakül 12- 15 yüzyılEski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması bronz

Eski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması

Selçuklu ve Beylikler Dönemi Ölçü ve Ağırlıkları

Osmanlı öncesi Türk ölçü sistemi Orta Asya kaynaklıdır ve hem İran’la hem de Çin’le geliştirilen ticari ilişkiler sonucunda oluşmuştur Divan-ı Lügati’t Türk Eski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması gündelik yaşamda kulanılan ölçü ve tartı birimlerinin saptanmasında bu dönem için en önemli kaynaktır Bir yükün yarısı olan artıkEski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması istif yığma ölçüsü kırklımEski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması hububat ölçüsü sagu ve arazi ölçümlerinde kullanılan yerel ölçü adları bu kaynakta yer almaktadır

Bazı 14 yüzyıl kaynakları da İran-İlhanlı ağırlık birimi olarak kullanılan lodraEski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması kantarEski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması okka ve batmanın (menn)Eski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması hububat ölçüsü olarak kullanılan kile ve müdd’ün Osmanlı öncesi Anadolu’da ölçü sisteminin temelini oluşturduğunu belirtmektedir

Selçuklu dönemi vakfiyelerinden ukiyye(vukiyye)Eski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması irdeb Eski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılmasımûd ve batmanın Selçuklu dönemi ağırlık ve ölçüm sisteminin temel birimleri olduğunu öğreniyoruz Bu sistem Beylikler dönemi ve Osmanlı dönemi sistemlerine çok etkili biçimde yansıyacaktır

Batı Anadolu beyliklerinden Menteşe ve Aydınoğulları’nın BizansEski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması Venedik ve Ceneviz’le geliştirdiği ticari ilişkilerEski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması 14 yüzyılda Anadolu’da bazı Bizans ve İtalyan ölçülerinin de kullanılması sonucunu doğurmuştur Örneğin İtalyan yarımadasında kullanılan ölçü birimi rotolo batı Anadoluda da geçerli bir ölçü birimiydi

Sarraf cep terazisi

Eski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması

Osmanlı Uzunluk Ölçüleri

Osmanlı İmparatorluğu’nun temel uzunluk ölçüsü “arşın”dır Üç tür arşın vardır: Mimari arşınEski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması çarşı arşını ve endaze

Mimari Arşın 75Eski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması8 cm’dir; çarşı arşınından ve endazeden daha uzundur Bu arşınEski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması araziEski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması bina ve inşaat ölçümlerinde kullanıldığı için bu adı almıştır Bina Arşını da denir Metrenin ¾ kadarıdır İki mimari arşınEski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması bir buçuk metreden biraz fazladır

Bir mimari arşının 1/ 24 üne ‘parmak’Eski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması bir parmağın 1/12 sine ‘hat’Eski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması bir hattın 1/12 sine ‘nokta’ adı verilir

Böylece 1mimari arşın = 24 parmak = 288 hat = 3456 nokta’dır

Bunların metrik sistemde karşılıkları da şöyledir:

1 mimari arşın = 75Eski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması8 cm

1 parmak = 3Eski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması158 cm

1 hat = 0Eski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması263 cm

1 nokta = 0Eski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması0219cm’dir

Mimari arşınEski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması şimşirEski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması abanozEski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması fildişiEski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması demir ya da çelikten yapılır ve üstüne parmak bölümlenmesi çizilirdi

Hafriyatlarda kullanılan’kadem’ mimari arşının yarısı kadardır ve 12 parmak uzunluğundadır

İki buçuk mimari arşına ‘kulaç’ adı verilir; hafriyattaEski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması kuyu açanlar arasında vesuların derinliğini belirtmekte kullanılan bir ölçüdür

100 kulaç yani 2500 mimari arşına ‘mil’; 3 mil yani 7500 mimari arşına ise ‘fersah’ denilirdi Bir kişinin normal bir yürüyüşle yaklaşık bir saatte aldığı mesafe olarak kabul edilmiştir

4 fersah bir ‘berit’ ya da ‘menzil’dir 2 berite de bir ‘merhale’ denirdi

Gram pirinç ağırlık seti Tophanede imal edilmiştir

Metrik Sisteme Geçiş Dönemi
Eski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması
Osmanlıların metrik sisteme geçiş süreciEski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması Sultan Abdülaziz dönemindeEski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması 20 Cemaziyelahir 1286 (1869) tarihli bir hatt-ı humayun ve kanunnameyle başlamıştır Bu kanunnamede uzunluk ölçü birimi olarak metre kabul edilmiş ve eski ölçülere uygun bir adlandırma kaygısıyla metre için “zira-ı a’şarî” deyimi kullanılmıştır

Bu değişiklikle birlikteEski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması arazi ölçü birimi olarak ‘ar’Eski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması hacim ölçüsü olarak “öşr-i ziya küp” yani ‘desimetre küp’Eski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması birim karşılığı olarak litreEski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması ağırlık ölçüsü olarak da “dirhem-i aşarî” ya da ‘gram’ kabul edilmiştir Osmanlı Devletinde kullanılacak metre cinsinden bütün ölçülere örnek olmak üzere platinden bir “zira-ı a’şarî” ve bir kilo ağırlığına eşit bir “vukıyye-i aşariyye” imal ettirilip Hazine-i Hümayun’da saklanmasıEski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması yasanın ikinci ve yedinci maddeleriyle emredilmiştir Bu arada yasanın resmi işlemlerde Mart 1287′den (1870) itibaren geçerli olacağıEski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması halkın Mart 1290′a (1873) kadar eski ve yeni ölçüleri birlikte kullanabileceğiEski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması bu tarihten sonra eski ölçülerin bütünüyle yasaklanacağı da belirtilmiştir

Sultan Abdülaziz döneminin bu çabalarıEski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması metrik sisteme geçişte yeterli olmamışEski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması kapsamlı bir geçişEski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması Sultan II: Abdülhamid’in 1881 tarihli kanunnamesiyle gerçekleşebilmiş ve metrik ağırlıklara 1883 tarihinden sonra damga vurulmaya başlanmıştır Bütün bunlara rağmen 1895 tarihinde (1313 H) bir kez daha geri dönüldüğü ve Osmanlı topraklarında bir süre daha dirhem kullanılmaya başlandığı görülmektedir Metrik sisteme son ve kesin geçişseEski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması ancak Cumhuriyet’in kurulmasından sonra 26 Mart 1931′de çıkartılan “Ölçü Kanunu”yla sağlanabilmiştir

OSMANLI 4 DAMGA VE TURALI PİRİNÇ DİRHEM 10Eski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması2 cm ÇAPINDA

Eski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması

Kantar
Eski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması

Terazi

Eski Ve Yeni ölçüm Araçlarının Resimlerle Karşılaştırılması

Sponsor Bağlantılar


Bu Sayfayı Paylaş

Henüz Yorum Yapılmamış.

Bir Cevap Yazın

(örnek: Lionel Messi) *

(İsteğe Bağlı)