TÜRKİYE’NİN İKLİMİ VE BİTKİ ÖRTÜSÜ (6. Sınıf Ders Notu) ders notları kısa konu anlatımı özet

Sponsor Bağlantılar


Konu Özeti:TÜRKİYE’NİN İKLİMİ VE BİTKİ ÖRTÜSÜ (6. Sınıf Ders Notu) ders notları kısa konu anlatımı özet, Etiketler: TÜRKİYE’NİN İKLİMİ VE BİTKİ ÖRTÜSÜ (6. Sınıf Ders Notu) özet konu anlatımı videolu madde madde çok kısa, TÜRKİYE’NİN İKLİMİ VE BİTKİ ÖRTÜSÜ..

Etiketler: TÜRKİYE’NİN İKLİMİ VE BİTKİ ÖRTÜSÜ (6. Sınıf Ders Notu) özet konu anlatımı videolu madde madde çok kısa, TÜRKİYE’NİN İKLİMİ VE BİTKİ ÖRTÜSÜ (6. Sınıf Ders Notu) hakkında kısaca bilgi maddeler halinde

6. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Notu

TÜRKİYE’NİN İKLİMİ VE BİTKİ ÖRTÜSÜ

A)   TÜRKİYE’NİN İKLİMİGeniş bir bölgede uzun yıllar boyunca değişmeyen ortalama hava olaylarına “iklim” denir. Bir yerin iklimini; enlem, yükselti, denize olan uzaklık gibi faktörler etkiler.
Türkiye’nin İklimini Etkileyen FaktörlerÜlkemiz, ılıman iklim kuşağında yer almakla birlikte bulunduğu konum itibariyle, ılıman iklim özelliklerinin yanında bazı farklı iklim özelliklerine de sahiptir.
Farklı iklimlerin oluşmasında ülkemizin;Ø Üç tarafının denizlerle çevrili olması,Ø Ortalama yükseltisinin fazla olması,Ø Yer şekillerinin çeşitlilik göstermesi,Ø Matematik konumu, gibi özellikleri etkili olmuştur.
1.    Türkiye’nin İklim ElemanlarıSıcaklık, basınç, rüzgârlar, nemlilik ve yağış gibi iklim elemanlarının yıllık ortalamaları, mevsimlere göre gösterdiği değişmeler, en yüksek ve en düşük değerleri bir yerdeki iklimi meydana getirir.Ülkemizde de iklim elemanlarının mevsimlere ve aylara göre değerleri ile bunların dağılışları iklimin özelliklerini oluşturmaktadır.
Türkiye’de iklimi oluşturan elemanlarının özellikleri şöyledir:a.    Sıcaklık Ülkemizdeki sıcaklık dağılışına bakıldığında kuzeyden güneye ve batıdan doğuya doğru sıcaklığın değiştiği görülmektedir. Bu durum enlem, karasallık, denizellik ve yükselti ile ilgilidir. Ülkemizde yıllık ortalama sıcaklık 30C ile 200C arasında değişmektedir.Doğu Anadolu’nun 4000 m’den yüksek olan kesimlerinde yıllık ortalama sıcaklık 00C nin de altına düşmektedir.En düşük sıcaklıklar, yükseltinin fazla olması nedeniyle Kuzeydoğu Anadolu’da görülürken, en yüksek sıcaklıklar Akdeniz kıyı şeridi ve Güneydoğu Anadolu’nun güney kesimlerinde görülmektedir.
Genel olarak yaz döneminde ülkemizin hemen her tarafında sıcaklık yüksek olup bölgeler arasındaki sıcaklık farkı fazla değildir. Temmuz ayı sıcaklık ortalamalarında en yüksek değerler, karasallığın etkisi ve güneyden esen sıcak rüzgârlara açık olması nedeniyle Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde görülür.  En düşük sıcaklık ortalamalarına ise yükseltinin fazla olmasından dolayı Kuzeydoğu Anadolu’da rastlanır.

Ocak ayı ortalama sıcaklıkları, kıyı bölgelerimiz ve Güneydoğu Anadolu’nun güney kesimi dışında kalan yerlerde 00C nin altına inmektedir. Bölgeler arasındaki sıcaklık farkları temmuz ayı ortalama sıcaklıklarına göre daha belirgindir. En yüksek sıcaklıklar, deniz etkisi ve enlem gibi faktörler nedeniyle Akdeniz kıyısında görülürken en düşük sıcaklıklar ise yükselti ve karasallığa bağlı olarak Kuzeydoğu Anadolu’da görülür.

b.    Yağış Türkiye’de yıllık ortalama yağış miktarı 250 mm ile 2400 mm arasında değişmektedir. Yağış miktarında bölgeden bölgeye farklılıklar görülmektedir. Bu farklılığın oluşmasında;Ø  Yükselti,Ø  Dağların uzanış yönü,Ø  Denize göre konum,Ø  Rüzgâr ve hava kütlelerinin etkisi önemli rol oyna-maktadır. Türkiye’de en çok yağış alan yerler Doğu ve Batı Karadeniz kıyıları başta olmak üzere Toros ve Nur dağlarının denize dönük ve yüksek olduğu kısımlardır. Rize ve çevresi ülkemizin en çok yağış alan yeridir. En az yağış alan yerler ise Ergene havzası, Tuz Gölü ve çevresi, Iğdır Ovası, Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinin çukurda kalan kısımlarıdır.
Türkiye’de Oluşumlarına Göre Görülen Yağış Tipleri
a.    Konveksiyonel (Yükselim) Yağışİlkbahar ortalarından yaz orta-larına kadar (ısınmaya bağlı ola-rak) görülür. Rüzgârsız ve sıcak geçen günlerde hava ısınır ve yükselir. Yükselen hava soğur ve içindeki nem yağmura dönü-şür. İç Anadolu Bölgesi’nde ilkbahar aylarında yaygın olarak görülür. Halk arasında Kırkikindi yağmurları olarak bilinir.
b.    Orografik (Yamaç) Yağış
Yatay olarak hareket eden nemli hava kütleleri önlerine dağların çıkmasıyla yamaç boyunca yükselir. Yükseldikçe soğuyan hava yağış bırakır. Karadeniz Bölgesi’nde özellikle Doğu Karadeniz Bölümü’nde görülür.

c.     Cephesel YağışCephesel yağışların görülmesi-nin nedeni Türkiye’nin ılıman kuşakta yer almasıdır. Sıcak ve soğuk hava katmanlarının karşı-laşmaları sonucu soğuk hava kütlesi sıcak hava kütlesinin al-tına kayar. Sıcak hava yüksele-rek soğur ve havanın içinde bulunan nem yağışa dönüşür.Ülkemiz kışın genel olarak cephesel yağışların etkisi altın-dadır. Ülkemizde Akdeniz Böl-gesi’nde yaygın olarak görül-mektedir. 2.    Türkiye’de Görülen İklim Tipleri
Ülkemizde genel olarak 3 ana iklim tipi görülür. Bunlar Akdeniz iklimi, Karadeniz iklimi ve karasal iklimdir.

a.    Akdeniz İklimi
Bu iklim Akdeniz ve Ege bölgesinin kıyı kesimleri ile güney Marmara Bölümü’nde etkilidir. Yazlar sıcak ve kurak, kışlar ise ılık ve yağılıdır.
Yıllık toplam yağışın yaklaşık yarısı kışın düşer. Kıyı kuşağında kar yağışı ve don olayları nadiren görülür.
Akdeniz iklimi, Akdeniz Bölgesi’nde Torosların güney yüzünde yaklaşık 700-800 m., Ege Bölgesi’nde ise 300-500 m. yükseltiye kadar görülür.
Akdeniz ikliminin etkileri Ege Bölgesi’nde dağların kıyıya dik olarak uzanmasına bağlı olarak iç kesimlere biraz daha fazla sokulabilmektedir.

b.    Karadeniz İklimiKaradeniz Bölgesi’nin kıyı kesimleri ile Marmara Bölgesi’nin Karadeniz kıyılarında etkilidir. Her mevsimi yağışlı olup, yazları serin, kışları ise ılıktır. En fazla yağışı sonbahar aylarında almaktadır.
Karadeniz ikliminin görüldüğü yerlerde yıllık sıcaklık farkı, yüksek nemden dolayı fazla değildir. c.     Karasal İklimBu iklim İç ve doğu Anadolu bölgeleri ile Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nin doğusu ve kıyı bölgelerimizin iç kesimlerinde etkilidir. Yazlar sıcak ve kurak, kışlar soğuk ve yağışlıdır.

B)    TÜRKİYE’NİN BİTKİ ÖRTÜSÜYurdumuzdaki bitki örtüsü, iklim özelliklerine göre çeşitlilik göstermektedir.
Bu nedenle kıyı kesimlerde görülen bitki örtüsü ile iç kesim-lerdeki bitki örtüsü arasında farklılıklar görülmektedir.
1.    Akdeniz İkliminin Bitki Örtüsü
Akdeniz ikliminin görüldüğü Akdeniz ve Ege bölgeleri ile Marmara Denizi’nin kıyı kesimlerinde doğal bitki örtüsü makidir. Makiler, her mevsim yeşilliğini koruyan, kışın yapraklarını dökmeyen, kısa boylu (1-2 m.) ağaç ve çalılıklar-dan oluşur. Mersin, keçiboynuzu, sakız, zakkum, zeytin, erguvan ve defne maki bitki örtüsüne örnek olarak gösteri-lebilir.
Bu iklimin en önemli kültür bitkileri zeytin ve turunçgillerdir.
2.    Karadeniz İkliminin Bitki Örtüsü
Karadeniz kıyıları, her mevsim yağışlı ve kuraklığın fazla görülmediği bir iklimin etkisi altında olduğundan buralarda ormanlar geniş yer kaplamaktadır. Bu ormanlık alanlar yükseltiye bağlı olarak değişiklik göstermektedir.
3.    Karasal İklimin Bitki Örtüsü
Bu iklimin etkili olduğu İç Anadolu, Doğu Anadolu ve Güneydoğu Anadolu bölgeleri ile kıyı bölgelerimizin iç kesim-lerinde hâkim bitki örtüsü bozkırdır.
Yağış miktarının az olması ancak otsu bitkilerin gelişmesini mümkün kılmıştır.
Bu bölgelerimizde yükseklere çıkıldıkça ormanlık alanlar da görülebilmektedir.

Sponsor Bağlantılar


Bu Sayfayı Paylaş

Henüz Yorum Yapılmamış.

Bir Cevap Yazın

(örnek: Lionel Messi) *

(İsteğe Bağlı)